คำเรียกพ่อในภาษาจีน: แบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ

ในภาษาจีน คำเรียกพ่อแบ่งออกเป็นสองระดับหลักตามความเป็นทางการและบริบทการใช้งาน คำที่ใช้บ่อยที่สุดในชีวิตประจำวันคือ 爸爸 (bàba) — อ่านว่า ‘ป้า-ป้า’ ด้วยเสียงที่สองทั้งคู่ ซึ่งฟังดูอบอุ่น เป็นกันเอง เหมาะสำหรับพูดกับพ่อโดยตรง หรือเมื่อเล่าให้คนอื่นฟัง เช่น ‘ฉันจะไปกินข้าวกับ爸爸 (bàba) ตอนเย็น’ หรือ ‘爸爸 (bàba) ซื้อหนังสือให้ฉันเมื่อวาน’ ยังมีรูปแบบเชิงลำลองอื่นๆ เช่น 爸 (bà) (อ่านว่า ‘ป้า’ เสียงที่สอง) ใช้ในข้อความสั้นหรือการพูดเร่งรีบ เช่น ‘ได้เลย ป้า (bà) รออยู่นะ!’ ส่วนในสถานการณ์เป็นทางการ เช่น ในการเขียนจดหมาย รายงานวิชาการ หรือกล่าวในพิธีสำคัญ จะใช้ 父亲 (fùqīn) — อ่านว่า ‘ฝู่-ชิน’ (เสียงที่สี่และเสียงที่หนึ่ง) ซึ่งสื่อถึงความเคารพและระยะห่างเชิงพิธีการ เช่น ‘ตามสถิติของกระทรวงสาธารณสุข ปัจจัยจาก父亲 (fùqīn) มีผลต่อพัฒนาการทางอารมณ์ของเด็ก’ ทั้งนี้ การเลือกใช้ไม่ได้ขึ้นกับอายุผู้พูด แต่ขึ้นกับบริบท: แม้ผู้ใหญ่วัย 40 ปี ก็ยังเรียกพ่อว่า 爸爸 (bàba) ต่อหน้าครอบครัว แต่อาจใช้ 父亲 (fùqīn) เมื่อพูดในงานสัมมนาด้านสังคมศาสตร์ th-how-to-call-father-and-mother-in-chinese-imgslot-1 ที่น่าสนใจคือ วัฒนธรรมจีนให้ความสำคัญกับ ‘เสี่ยวต้าว’ หรือ ‘ความกตัญญู’ อย่างลึกซึ้ง — การเรียกพ่อด้วยคำที่เหมาะสมไม่ใช่แค่เรื่องไวยากรณ์ แต่สะท้อนความเคารพ ความรับผิดชอบ และการรักษาสายใยแห่งครอบครัว ซึ่งเป็นรากฐานของสังคมจีนมาเนิ่นนาน

คำเรียกพ่อในบริบทต่าง ๆ: ครอบครัว เพื่อนฝูง และสื่อ

ในภาษาจีน คำเรียกพ่อเปลี่ยนตามบริบทอย่างชัดเจน: ในครอบครัว ลูกมักเรียก ‘bàba’ (爸爸) — ออกเสียงแบบเป็นกันเอง ใช้บ่อยกับพ่อโดยตรง เช่น เวลาถาม ‘Bàba, jīntiān nǐ chī le shénme?’ (พ่อ วันนี้พ่อทานอะไรไปบ้าง?) ส่วนเวลาคุยกับเพื่อนหรือคนรู้จัก อาจใช้ ‘fùqīn’ (父亲) ซึ่งเป็นทางการกว่า และแสดงความเคารพ เช่น ‘Wǒ de fùqīn shì yī míng jiàoshī.’ (พ่อของฉันเป็นครู) ขณะที่ในละครโทรทัศน์หรือภาพยนตร์ ตัวละครมักใช้ ‘yéye’ (爷爷) เมื่อพูดถึง ‘ปู่’ แต่หากกล่าวถึง ‘พ่อของตนเอง’ ในฉากที่เน้นความจริงจังหรืออารมณ์ลึก เช่น ฉากขอโทษหรือระลึกถึงอดีต จะได้ยิน ‘fùqīn’ หรือแม้แต่ ‘jiāfù’ (家父) — คำสุภาพที่ใช้เมื่อพูดถึงพ่อของตนเองต่อผู้อื่น เช่น ‘Jiāfù jīntiān shēntǐ bù tài hǎo.’ (พ่อของกระผมวันนี้ไม่ค่อยสบาย) สำหรับเด็กเล็กหรือในครอบครัวที่อบอุ่น อาจได้ยิน ‘bàba’ พร้อมน้ำเสียงน่ารัก เช่น ‘Bàba, bēi wǒ!’ (พ่อ แบกหนูขึ้นมา!) หรือ ‘bàba’ แบบยืดเสียง ‘bā—bā—’ ขณะเล่นสนุก th-how-to-call-father-and-mother-in-chinese-imgslot-2

คำเหล่านี้ไม่เพียงสะท้อนความสัมพันธ์ แต่ยังเชื่อมโยงกับแนวคิด ‘เสี่ยวเต้า’ (xiào dào) หรือ ‘ความกตัญญู’ — หลักศีลธรรมสำคัญในวัฒนธรรมจีนที่สอนให้ลูกเคารพ ดูแล และรับฟังผู้ปกครองอย่างจริงใจ ไม่ว่าจะเรียกพ่อว่า ‘bàba’ หรือ ‘fùqīn’ ก็ล้วนแฝงความเคารพและผูกพันที่ลึกซึ้ง Learn more: Study Chinese | Programs & Services - RPL School.

คำเรียกแม่ในภาษาจีน: แบบใกล้ชิดและแบบให้เกียรติ

คำเรียกแม่ในภาษาจีนมีหลายระดับ ขึ้นอยู่กับความใกล้ชิดและบริบทการใช้งาน โดยที่ใช้บ่อยที่สุดในชีวิตประจำวันคือ 妈妈 (māma) — ออกเสียงแบบไม่เป็นทางการ นุ่มนวล เหมาะกับการพูดกับแม่โดยตรง หรือเมื่อเด็กเล็กเรียกแม่ เช่น ขณะกินข้าวด้วยกัน หรือเวลาถามว่า ‘แม่คะ หนูจะไปเล่นข้างนอกได้ไหม?’ (Māma, nǐ huì qù wán xiānwài ma?) คำนี้ยังใช้ในบทสนทนาแบบไม่เป็นทางการกับเพื่อน เช่น ‘แม่ของฉันกำลังทำกับข้าว’ (Wǒ māma zhèngzài zuò fàn) ขณะที่ 母亲 (mǔqīn) เป็นคำที่เป็นทางการกว่ามาก ออกเสียงด้วยเสียงที่สาม-เสียงที่หนึ่ง ใช้ในงานเขียนทางการ บทความ หรือการกล่าวสุนทรพจน์ เช่น ในการสอบเข้ามหาวิทยาลัยหรือการสัมภาษณ์งาน อาจพูดว่า ‘แม่ของผมเป็นครูผู้ทรงคุณวุฒิ’ (Wǒ de mǔqīn shì yī wèi zūn guì de lǎoshī) นอกจากนี้ยังมี 妈 (mā) — รูปย่อของ妈妈 ใช้ในสถานการณ์ที่คุ้นเคยมาก เช่น โทรหาแม่แล้วเรียกสั้นๆ ว่า ‘แม่คะ!’ (Mā!) หรือเขียนข้อความว่า ‘แม่ทานข้าวแล้วหรือยัง?’ (Mā chī fàn le ma?)

th-how-to-call-father-and-mother-in-chinese-imgslot-3

สำหรับคนจีน คำเรียกแม่ไม่ใช่แค่การตั้งชื่อ แต่สะท้อนคุณค่าของ ‘เสี่ยวเต้า’ (xiào dào) หรือหลักศีลธรรมแห่งความกตัญญู ซึ่งถือว่าเป็นรากฐานของจริยธรรมสังคมจีนมาแต่โบราณ ความกตัญญูแสดงออกผ่านการใส่ใจ การให้เกียรติ และการดูแลผู้สูงวัยอย่างจริงใจ — ไม่ว่าจะเรียกแม่ด้วยคำใด น้ำเสียง ท่าที และการกระทำที่ตามมาต่างหากที่บอกว่าเราเคารพและรักท่านอย่างแท้จริง

คำเรียกแม่ในชีวิตจริง: การพูดกับผู้ใหญ่ จดหมาย และสื่อสังคม

เมื่อพูดถึงแม่ในภาษาจีน คำที่ใช้บ่อยที่สุดในชีวิตจริงคือ 妈妈 (māma) — ออกเสียงคล้าย ‘มา-มา’ แบบนุ่มนวล เหมาะสำหรับเรียกโดยตรง หรือพูดกับเพื่อนว่า ‘这是我妈妈 (zhè shì wǒ māma)’ (นี่คือแม่ของฉัน) ขณะแนะนำตัวในงานเลี้ยงครอบครัวหรือพบปะเพื่อนใหม่ สำหรับการเขียนข้อความผ่าน WeChat หรือ QQ มักใช้ 妈 (mā) สั้นๆ แต่อบอุ่น เช่น ‘妈，我到家了！(mā, wǒ dào jiā le!)’ (แม่ค่ะ หนูถึงบ้านแล้ว!) บางครั้งเพิ่มอีโมจิ ❤️ หรือ ‘😘’ เพื่อเสริมความรัก ขณะที่ในจดหมายทางการหรือการ์ดวันแม่ นิยมใช้ 母亲 (mǔqīn) — ออกเสียง ‘มู่-ฉิน’ — ซึ่งให้ความรู้สึกเคารพและเป็นทางการมากขึ้น เช่น ‘亲爱的母亲 (qīn’ài de mǔqīn)’ (แม่ที่เคารพยิ่ง) หรือ ‘感恩母亲的养育之恩 (gǎn’ēn mǔqīn de yǎngyù zhī ēn)’ (ขอบคุณพระคุณแม่ที่เลี้ยงดูมา) แม้แต่ในสื่อสังคม เช่น Weibo หรือ Xiaohongshu ก็เห็นคนหนุ่มสาวเขียนว่า ‘我妈超可爱！(wǒ mā chāo kě’ài!)’ (แม่ฉันน่ารักสุดๆ!) พร้อมภาพถ่ายคู่ แสดงความใกล้ชิดแบบไม่เป็นทางการ ทั้งนี้ การเลือกใช้คำขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ บริบท และระดับความเป็นทางการ — ไม่มีกฎตายตัว แต่ความจริงใจคือหัวใจสำคัญ ที่น่าสนใจคือ วัฒนธรรมกตัญญูในจีน (孝道, xiào dào) ไม่ได้จำกัดแค่การเรียกชื่อเท่านั้น แต่สะท้อนผ่านการกระทำทุกวัน: โทรศัพท์หาแม่สัปดาห์ละครั้ง ถามไถ่สุขภาพ หรือแม้แต่ส่งเงินกลับบ้านโดยไม่ต้องรอให้แม่ขอ — เพราะ ‘การเคารพแม่’ ไม่ใช่เพียงคำพูด แต่คือการลงมือทำด้วยความรักและความรับผิดชอบอย่างเงียบๆ th-how-to-call-father-and-mother-in-chinese-imgslot-4

คำแผลงและคำเล่นที่ใช้ในครอบครัว: น่ารัก ขี้เล่น และมีความหมายลึก

สำหรับพ่อ ลูกๆ มักใช้คำว่า 爹爹 (diēdiē) — อ่านว่า ‘เตี้ย-เตี้ย’ ด้วยน้ำเสียงสูงและนุ่มนวล เหมาะกับการเรียกตอนกอดพ่อ หรือตอนเล่าเรื่องขำๆ ให้ฟัง เช่น ‘爹爹，今天我考了满分！(Diēdiē, jīntiān wǒ kǎo le mǎnfēn!)’ หรือ ‘พ่อคะ หนูได้ที่หนึ่งนะ!’ ส่วน 老爸 (lǎobà) (เหล่า-ปา) ฟังดูเป็นกันเองและมีความขี้เล่น นิยมใช้เวลาชวนพ่อไปกินข้าวนอกบ้านหรือเล่นเกมด้วยกัน เช่น ‘老爸，周末一起打篮球吧！(Lǎobà, zhōumò yīqǐ dǎ lánqiú ba!)’

สำหรับแม่ คำว่า 娘亲 (niángqīn) (เนียง-ชิน) ให้ความรู้สึกอบอุ่นและคลาสสิก นิยมใช้ในครอบครัวที่ชอบสไตล์จีนโบราณหรือเวลาเขียนการ์ดวันเกิดแม่ พร้อมวาดลายเส้นดอกไม้เล็กๆ ข้างข้อความ ส่วน 妈咪 (māmi) (มา-มี่) นำเข้ามาจากภาษาอังกฤษ แต่ปรับให้กลมกลืนกับสำเนียงจีน—ใช้บ่อยในเมืองใหญ่ เช่น เซี่ยงไฮ้หรือเซินเจิ้น ตอนแม่ใส่ชุดสบายๆ แล้วทำขนมให้ลูก หรือตอนคุยกันผ่านวิดีโอคอล

th-how-to-call-father-and-mother-in-chinese-imgslot-5

ทั้งหมดนี้ไม่เพียงสะท้อนความใกล้ชิด แต่ยังเชื่อมโยงกับ หลี่ (lǐ) — ธรรมเนียมอันทรงเกียรติในการเคารพผู้ใหญ่ — และ เสี่ยว (xiào) หรือ ‘ความกตัญญู’ ซึ่งในวัฒนธรรมจีนไม่ใช่แค่การดูแลทางกายภาพ แต่คือการสื่อสารด้วยความรัก ความเข้าใจ และการเลือกใช้ถ้อยคำที่ส่งผ่านความรู้สึกอย่างลึกซึ้งทุกวัน

ความแตกต่างระหว่างภาษาพูดและภาษาเขียน: เมื่อไหร่ควรใช้คำไหน

ในภาษาพูด ลูกมักเรียกพ่อว่า bàba (爸 爸) หรือ yéye (爷 爷) ถ้าหมายถึงปู่ (แต่บางท้องถิ่นใช้เรียกพ่อแบบเป็นกันเองมากขึ้น) ส่วนแม่มักเรียก māma (妈 妈) หรือ nǎinai (奶 奶) สำหรับย่า — แต่ในบริบทครอบครัวสมัยใหม่ คำเหล่านี้มักใช้เฉพาะกับผู้สูงวัยเท่านั้น ขณะที่การเรียกพ่อ-แม่โดยตรงในชีวิตประจำวัน เช่น เวลาคุยกับเพื่อนหรือโพสต์โซเชียลมีเดีย มักเลือก bàba และ māma เพราะฟังดูอบอุ่นและไม่เป็นทางการ อย่างไรก็ตาม ในภาษาเขียน โดยเฉพาะจดหมายทางการหรือสุนทรพจน์ต่อหน้าผู้ใหญ่ ควรใช้คำระดับสูงกว่า เช่น fùqīn (父 亲) สำหรับพ่อ และ mǔqīn (母 亲) สำหรับแม่ — ทั้งสองคำนี้พบได้บ่อยในหนังสือ บทความวิชาการ หรือคำกล่าวในพิธีสำคัญ เช่น พิธีแต่งงานหรือวันคล้ายวันเกิดของผู้ปกครอง แม้แต่ในข้อความแชทกับญาติผู้ใหญ่ ก็อาจใช้ fùqīn/mǔqīn เพื่อแสดงความเคารพ แต่ห้ามใช้กับเพื่อนหรือคนรุ่นราวคราวเดียวกัน เพราะจะฟังดูแข็งกระด้างเกินไป ที่สำคัญ ชาวจีนให้คุณค่า ‘เสี่ยวเต้า’ (xiào dào — 孝 道) หรือหลักศีลธรรมแห่งความกตัญญูอย่างลึกซึ้ง การเรียกชื่อพ่อแม่ด้วยถ้อยคำที่เหมาะสมจึงไม่ใช่แค่เรื่องรูปแบบ แต่สะท้อนความเคารพ ความรับผิดชอบ และการรักษาสายใยทางศีลธรรมระหว่างรุ่น — แม้ในยุคดิจิทัล คำว่า māma ที่ส่งผ่าน WeChat ก็ยังมีน้ำหนักเท่ากับ mǔqīn ที่เขียนด้วยหมึกบนกระดาษสา

ตารางสรุปคำเรียกพ่อ-แม่พร้อมพินอินและบริบทการใช้

คำเรียกพินอิน (เสียง)บริบทการใช้
พ่อbàba (ป้า-ป้า)
bèibei (เป่ย-เป่ย) — แบบน่ารัก/เด็กเล็ก		เรียกต่อหน้าหรือพูดถึงในครอบครัว; เบ่ยเป่ยใช้กับพ่อที่อายุน้อยหรือในบริบทไม่เป็นทางการ
แม่māma (หม่า-หม่า)
nǎinai (ไน-ไน) — บางภูมิภาค/แบบกันเอง		หม่าหม่าใช้แพร่หลายทั่วประเทศ; ไนไนใช้ในมณฑลเหอหนานหรือเมื่ออยากสื่อความใกล้ชิดเป็นพิเศษ
ในวัฒนธรรมจีน ความกตัญญู (Xiào, เสี่ยว) เป็นคุณธรรมหลัก: การเรียกพ่อแม่ด้วยถ้อยคำที่อ่อนน้อม ใส่ใจน้ำเสียง และเคารพผู้อาวุโส สะท้อนการให้เกียรติและรับผิดชอบต่อครอบครัวอย่างลึกซึ้ง — ไม่ใช่แค่คำพูด แต่คือการแสดงออกของหัวใจ.
Learn more: Programs | Browse All Programs in One Place - RPL School.

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเรียกพ่อแม่ในภาษาจีน

พ่อเรียกว่าอะไรในภาษาจีน พร้อมพินอินและสถานการณ์ใช้งานจริง?
เรียกพ่อว่า 'bàba' (บ้า-ปา) หรือแบบเป็นทางการมากขึ้นว่า 'fùqin' (ฟู่-ชิน) — ใช้เวลาแนะนำตัวต่อผู้ใหญ่หรือเขียนจดหมายทางการ ส่วน 'bàba' ใช้ทั่วไปในครอบครัว เช่น เวลาเรียกหาพ่อขณะอยู่บ้าน หรือพูดคุยกับเพื่อนว่า 'Wǒ bàba xǐhuan chá' (หว่อ บ้า-ปา สี่-ฮวาน ฉา) = พ่อของฉันชอบดื่มชา
แม่เรียกว่าอะไรในภาษาจีน พร้อมพินอินและสถานการณ์ใช้งานจริง?
เรียกแม่ว่า 'māma' (มา-หม่า) หรือแบบเป็นทางการว่า 'mǔqin' (มู่-ชิน) — 'māma' ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น เวลาถามแม่ว่า 'Māma, wǒ kěyǐ chī táng ma?' (มา-หม่า, หว่อ เค่-อี้ ชี้ ถาง หมา?) = แม่คะ หนูขอทานขนมได้ไหม? ส่วน 'mǔqin' มักใช้ในบทความ บทกลอน หรือตอนแสดงความเคารพต่อหน้าผู้ใหญ่
ทำไมคนจีนจึงให้ความสำคัญกับการเรียกพ่อแม่ด้วยคำเฉพาะ และมีผลต่อวัฒนธรรมกตัญญูอย่างไร?
การเลือกใช้คำเรียกพ่อแม่ไม่เพียงบอกความสัมพันธ์ แต่ยังสะท้อนความเคารพและลำดับอาวุโส — เช่น การใช้ 'fùqin' / 'mǔqin' แทน 'bàba' / 'māma' ต่อหน้าผู้อื่นแสดงถึงการให้เกียรติผู้ปกครอง ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิด 'เสี่ยวเต้า' (xiào dào) หรือ 'กตัญญู' ที่ถือว่าการเคารพ ดูแล และใช้ภาษาอย่างเหมาะสมต่อพ่อแม่ คือหน้าที่หลักของลูกที่ฝังรากลึกในวัฒนธรรมจีนมาแต่โบราณ